Światło

Lampy naftowe

W klasycznej starożytności lampki naftowe były niezbędne, ponieważ nie istniało oświetlenie elektryczne. Ludzie żyli głównie zgodnie z rytmem dnia, a lampki zapewniały światło wieczorami w domach, willach i miastach. Jako paliwo używano głównie oliwy z oliwek i tłuszczów zwierzęcych, ale także olejów z orzechów, takich jak olej z orzechów laskowych i włoskich, zwłaszcza w regionach, gdzie oliwa z oliwek była droga lub rzadko dostępna.

Lampa naftowa składała się z zbiornika na olej i dziobka z knotem. Zbyt długie knoty powodowały dużo dymu i nieprzyjemnego zapachu, dlatego trzeba je było regularnie przycinać za pomocą szpikulca. Lampy musiały być codziennie uzupełniane i ponownie zapalane. Były proste lampy gliniane, ale także bogato zdobione warianty z brązu.

Archeolodzy rozróżniają różne typy lamp za pomocą typologii (takich jak Bailey i Loeschcke). Greckie lampy były małe, często bez uchwytu i dobrze zabezpieczone przed rozlaniem. W czasach rzymskich lampy były masowo produkowane w formach we Włoszech: zamknięte modele z dekoracyjnym dyskiem i różnymi kształtami dziobków. W późnym okresie cesarskim i bizantyjskim pojawiły się bogato zdobione, czasem wielopłomienne lampy z symbolami pogańskimi i chrześcijańskimi.

Lampki naftowe miały oprócz praktycznej także funkcję religijną. Pojawiały się na larariach (domowych ołtarzach) i niosły symbolikę: wznoszący się ogień był postrzegany jako forma ofiary dla bogów i domowych bóstw. Ta tradycja kontynuowana była we wczesnym chrześcijaństwie, gdzie lampy, a później świece, pełniły podobną rolę.

Jednocześnie otwarty ogień stanowił duże ryzyko pożarowe. Dlatego obowiązywały zasady dotyczące używania ognia, a mieszkańcy musieli mieć w domu środki gaśnicze, takie jak woda, ocet, tkaniny i wiadra. Gaszenie pożarów odbywało się zazwyczaj przez sąsiadów i samych mieszkańców, bez udziału profesjonalnej straży pożarnej.